روزبهان البقلي الشيرازي ( شطاح فارس )

402

شرح شطحيات ( فارسى )

بيت : صد هزاران همچو موسى بيش بوده « 2 » در رهش * زانك هر سنگى براهش بر مثال طور بود هر كرا توقيع دادند از جمالى بر كمال * « لَنْ تَرانِي » « 5 » بر سر توقيعها منشور بود . 241 فصل ( فى الشطحيّة 17 للحلّاج ) ( 724 ) در حقّ موسى گويد - عليه السلام - كه « رَبِّ أَرِنِي » « 9 » جزايش صعقه آمد . مطالبت چيزى كه لايق مسامع نيست نطقا أو وهما « 11 » ، صعقه را « 10 » واجب كند ، تا بسلب « 12 » عقل و اذهان وجود باز بداند كه او نه مرد آنست . معنى اين مىدهد كه سؤال موسى به ارادت موسى نه به ارادت حقّ ، اگر چه امور جمله به مشيّت اوست . ليكن غرض ما نه اينست . اگر ارادت هر دو موافق افتادى ، تجلّى را صعقه نبودى . صعقه از فرط عشق بود به رؤيت حقّ ، زيرا كه به رؤيت حديث العهد بود . اگر در تحقيق تمكين بودى ، رؤيتش انس اقتضا كردى ، چنانچ سيّد پاكان معرفت را - صلوات اللّه عليه - از جمال قدم به صعقه مستوحش نشد ، زيرا « 18 » گفتند « ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى » « 19 » كه در حقيقت رؤيت ابهام

--> ( 2 ) بوده M : بود S ( 5 ) لَنْ تَرانِي : سورهء 7 ( الاعراف ) آيهء 39 ( 9 ) رَبِّ أَرِنِي : آيهء 139 سورهء 7 ايضا ( 11 ) أو وهما S : و وهما M ( 10 ) صعقه را : - SM توجب صعقته A ( 12 ) بسلب : سلب SM ( 18 ) زيرا S : زيرا كه M ( 19 ) ما كَذَبَ . . : سورهء 53 ( النجم ) آيهء 11